Om dekninga av Thomas Manns legning
Replikk til Erle Marie Sørheim og Bendik Wold
Eg kjenner trong til å kommentere Else Marie Sørheims melding i siste nummer av Prosa (4/2025) av Bendik Wolds bok Blomstret og brent. Thomas Manns krig. Sørheim nemner innleiingsvis biografien som tyske Tilmann Lahme òg har skrive i samband med 150-årsjubileet for Thomas Manns fødsel (ei bok eg ikkje har lese), og skriv: «Felles for begge er det at de har valgt å sette Manns homoseksualitet i forgrunnen når de skal ta et nytt blikk på nobelprisvinnerens liv og virke. Hvorfor er ikke dette gjort før?»
Rett nok nemner ho at Manns homoseksuelle tendens ikkje er noko nytt, og at fleire har skrive om det, men legg til: «Likevel har historikere, og lesere, sett litt gjennom fingrene med det hele.» Til det er det å seie at for meg blei Thomas Manns homo- eller biseksualitet utførleg gjennomgått i 1995 av britiske Ronald Hayman i den 672 sider lange boka Thomas Mann. A Biography, først utgjeven i USA og deretter i England av Bloomsbury året etter. Hayman var den første biografen som særleg nytta Manns avslørande dagbøker som kjelde.
Bendik Wold har absolutt skrive ei leseverdig bok om den skeive Thomas Mann, noko som mellom anna kjem godt fram i omtalen av langnovella «Tonio Kröger» og den eldre Mann si «forelsking» i kelneren Franz Westermeier. Men eg er likevel overraska over at Wold i den lange litteraturlista ikkje nemner biografien til Ronald Hayman. Den boka gjorde sterkt inntrykk på meg.
Wold nemner heller ikkje ei anna bok om Thomas Mann som eg synest gjev eit fint bilde av forfattaren, nemleg Colm Tóibíns meir biografiaktige roman, The Magician frå 2021. For dei som kjenner Tóibíns prislønte roman om Henry James, The Master (2004, på norsk i 2006), vil heller ikkje bli skuffa over boka hans om Thomas Mann.
